جمال الدين محمد الخوانساري

62

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

يعنى جمعى را كه در دنيا ورفاه وتوسعه دارند أيمن نگرداند كه اين از راه خوشنودى حق تعالى است از ايشان بلكه خاطر نشين ايشان كند كه اين معنى گاه هست كه از راه اين است كه حق تعالى از ايشان راضى نيست پس ايشان را مهلت ونعمت دهد تا مغرور شوند بآن ويك بار همه را از ايشان بگيرد تا بر ايشان بغايت دشوار نمايد وچون اين فعل خدا شبيه بمكر است ودر مقابل مكرهاست كه ايشان بگمان خود با حق تعالى كنند باين اعتبار اطلاق « مكر » بر آن شده واگر نه حق تعالى منزّه است از اين كه مكر با كسى كند . 1841 المال والبنون زينة الحياة الدّنيا والعمل الّصالح حرث الآخرة . مال وپسران زينت وآرايش زندگانى دنياىاند وعمل شايسته كشتهء آخرت است يعنى كشته از براي آخرت است . 1842 المحتكر البخيل جامع لمن يشكره وقادم على من لا يعذره . محتكر بخيل يعنى محتكر شرعي كه حبس گندم وجو وأمثال آنها كند ونفروشد بطمع اين كه گران شود ، يا هر كه حبس مال كند وحقوق شرعي آنرا ندهد فرآهم آورنده است از براي كسى كه شكر نكند أو را يعنى جمع كند تا آخر بديگرى برسد از وارث وباو هيچ نفعي نداشته باشد حتّى اين كه شكر أو نيز نكند وفرود آينده است بر كسى كه معذور ندارد أو را يعنى با اين عمل البتّه برود نزد كسى كه معذور ندارد أو را وباز خواست آن كند يعنى حق تعالى . 1843 الكرم ايثار عذوبة الثّناء على حبّ المال . كرم يعنى جود يا گرامى وبلند مرتبه بودن اختيار گوارائى مدح وثناست بر دوستى مال .